• Những dấu mốc phát triển: kỹ năng xã hội

    Làm thế nào để bé học cách liên kết, giao tiếp với mọi người? Làm thế nào và khi nào bé bắt đầu phát triển các mối quan hệ?
    Từ khi sinh ra, bé sẽ tìm đến bạn để đáp ứng nhu cầu của mình. Lúc đầu, sẽ là đồ ăn và sự thoải mái, vui vẻ. Dần dần  khi bé lớn hơn, bé sẽ muốn được quan tâm và chăm sóc nhiều hơn.

    Bạn là người đầu tiên chơi với bé và cũng là người bé yêu thích. Bé sẽ dựa vào bạn cho mọi nhu cầu trong cuộc sống: tình cảm, đồ ăn, sự thoải mái và học tập. Bé sẽ rất thích thú khi nghe giọng nói, nhìn thấy khuôn mặt của bạn và cách bạn tiếp xúc với bé thông qua bàn tay.

    Bé cảm thấy an toàn khi ở bên bạn và bạn sẽ cho bé sự tự tin để bắt đầu phát triển các mối quan hệ khác. Với sự giúp đỡ của bạn, bé sẽ bắt đầu làm quen với những thứ xung quanh. Đây sẽ là cách phát triển các kỹ năng xã hội sau này cho bé.

    KHI NÀO BÉ SẼ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG XÃ HỘI?

    Từ thời điểm bé được sinh ra, bé sẽ bắt đầu tìm hiểu mọi thứ với những người xung quanh mình.

    Trong năm đầu tiên, bé sẽ tập trung khám phá những gì bé có thể, chẳng hạn như nhặt và sắp xếp các đồ vật hay các mô hình, đi dạo, nói chuyện và chơi với bạn. Bé sẽ thích thú khi nhìn thấy những người khác, nhưng chắc chắn vẫn muốn bên cạnh với ba mẹ mình hơn.

    Khi được hai tuổi, bé sẽ bắt đầu thích chơi với các trẻ khác. Giống với bất kỳ các kỹ năng khác, bé vẫn cần phải học cách giao tiếp bằng cách thử nghiệm và sẽ bị sai. Lúc đầu, bé sẽ không chia sẻ đồ chơi nhưng sau đó bé sẽ học cách thông cảm với các bạn cùng chơi. Khi ba tuổi, bé sẽ biết cách để làm một người bạn thực sự.

    LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÁT TRIỂN CÁC KỸ NĂNG XÃ HỘI?

    Tháng đầu tiên

    Dù chỉ mới sinh ra bé đã có những cử chỉ như thích được tiếp xúc, ôm ấp, thầm thì và mỉm cười.

    Ngay từ những tháng đầu tiên, bé đã bắt đầu làm quen với khuôn mặt bạn. Bé thích xem gương mặt và có thể bắt chước một số cử chỉ của bạn. Bắt chước xong thì bé quan sát xem có giống nhau không.

    Ở tuổi này, khi bạn bồng bé, bạn nên giữ khoảng cách từ  20cm đến 30cm tính từ khuôn mặt của bạn. Đây là khoảng cách mà bé có thể quan sát tốt nhất. Tự nhiên sẽ đảm bảo rằng bạn là gương mặt đầu tiên bé sẽ nhận ra.

    Tháng thứ 2

    Bé sẽ thức hàng giờ để xem những gì đang diễn ra xung quanh mình. Thâm chí còn lóe lên nụ cười tuyệt vời đầu tiên, một thời điểm trọng đại và hạnh phúc của bạn đấy.

    Tháng thứ 3

    Bé sẽ trở thành một chuyên gia về "nói chuyện và cười ", bắt đầu một cuộc nói chuyện với bạn bằng cách gửi một nụ cười và ríu rít cùng bạn một lúc. Hãy cười, trả lời với bé và cùng bé chơi các trò chơi.

    Bé cũng sẽ thích chơi các trò chơi mặt đối mặt với bạn, ví dụ, chơi reo hò hoặc bị cù dưới cằm liên tục.

    Tháng thứ 4 đến tháng thứ 5

    Bé sẽ cởi mở hơn với những người xung quanh, chào đón họ bằng những tiếng éc éc vui nhộn và niềm vui sướng. Tuy nhiên, với ba mẹ mình, bé vẫn dành sự phản ứng nhiệt tình nhất. Đây là một dấu hiệu chắc chắn rằng bạn và bé đã gắn bó với nhau.

    Từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 12

    Khi bé bắt đầu trở nên năng động hơn, bé có thể bắt đầu quan tâm đến các bé khác. Bé sẽ vui vẻ chơi cùng với các bé khác, và ít nhất một lần, các bé sẽ mỉm cười, gừ gừ, và bắt chước âm thanh của nhau. Nhưng chủ yếu các bé chỉ tập trung vào các trò chơi trước mắt của mình, chứ chưa thực sự chơi với nhau. Bạn, hoặc anh/chị của bé nên chơi cùng bé sẽ tốt hơn trong khoảng thời gian này.

    Khoảng tháng thứ 7, bạn có thể nhận thấy rằng bé bắt đầu trở nên cảnh giác với những người không quen và thấy lo lắng khi không nhìn thấy bạn. Bé sẽ cảm thấy buồn khi bạn để bé một mình hoặc để bé với những người khác. Trong thời gian này, bé sẽ trở nên độc lập hơn và sẵn sàng để khám phá thế giới xung quanh với bạn.

    Vào cuối năm đầu tiên của mình, bạn và bé sẽ phát triển sự gắn bó mật thiết. Tuy nhiên, có thể sẽ có lần bé trở nên giận dữ hoặc buồn bã khi không có bạn bên cạnh.

    Sự lo lắng thường đạt đỉnh điểm từ tháng thứ 10 đến tháng thứ 18, nhưng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 20. Bé sẽ thích bạn giữ bé hơn, và có thể thấy buồn khi không thấy bạn gần bên.

    Từ tháng 13 đến tháng thứ 23

    Khi mới biết đi, bé rất thích thú mọi thứ xung quanh nhưng chủ yếu là những thứ liên quan đến bé. Khi học cách nói chuyện và giao tiếp với những người khác, bé cũng sẽ học cách làm bạn với họ. Bé sẽ làm quen với những đứa trẻ khác bằng tuổi, thậm chí là nhỏ hoặc lớn tuổi. Nhưng thường bé sẽ chơi với những bé bằng tuổi nhiều hơn là những người nhỏ hoặc lớn tuổi hơn.

    Vào khoảng tháng thứ 18, bé sẽ nhận thức được sự đau khổ của những bé khác nếu họ đang khóc hay buồn rầu, mặc dù bé có thể không biết phải làm thế nào để dỗ dành hay đáp trả lại điều đó.

    Ở độ tuổi này, bé sẽ bảo vệ quyết liệt của đồ chơi của mình. Việc cho bé học cách chia sẻ mất nhiều thời gian, và có thể là khó khăn cho các bậc phụ huynh.

    Bạn cũng có thể nhận thấy bé hay bắt chước bạn hay bạn bè của mình, và dành rất nhiều thời gian để xem những gì họ làm. Bé cũng sẽ muốn khẳng định sự độc lập của mình bằng việc có thể từ chối để bạn giữ tay khi đi bộ cùng bạn, hoặc nổi giận khi bạn nói không với một cái gì đó mà bé muốn làm.

    Từ 24 tháng tới 36 tháng

    Trong độ tuổi từ 2 tuổi và 3 tuổi, bé sẽ hiểu được tình yêu và sự tin tưởng. Bé có thể thể hiện tình cảm bây giờ. Tuy nhiên, không phải là bé chưa có khả năng hiểu rằng những người khác có cảm giác gì, bé sẽ chia sẻ đồ chơi của mình, và ghi nhận tất cả các bạn cùng chơi là bạn bè mình.

    Khi phát triển, bé sẽ tự học cách chia sẻ và thậm chí có thể có một hoặc hai người bạn thân.

    Bé cũng sẽ phát triển ngôn ngữ nhanh chóng. Kết quả là, bé sẽ sao chép các cụm từ và những từ mà bạn sử dụng để nói với bé và là thứ để bé nói lại với bạn, thường là cả tốt và xấu!.Ngôn ngữ là một phần thiết yếu của việc giao tiếp và xã hội hóa.

    LÀM THẾ NÀO ĐỂ KHUYẾN KHÍCH BÉ PHÁT TRIỂN CÁC KỸ NĂNG XÃ HỘI?

    Dành nhiều thời gian chơi với bé, đặc biệt là trong những tháng đầu tiên. Điều này sẽ giúp bạn nhận biết và điều chỉnh đúng những nhu cầu của bé. Bé sẽ thích sự chú ý và thích thú khi chơi với bạn. Bạn cũng có thể mời bạn bè và người thân đến chơi cùng. Bé sẽ thích điều đó, đặc biệt là khi họ rất thân thiện và cho bé rất nhiều sự chú ý.

    Nếu bé có dấu hiệu tách biệt với mọi thứ xung quanh thì bạn đừng buồn rầu hay lo lắng. Hãy yêu thương và kiên nhẫn với bé. Những bé thường trở nên lo lắng với những người lạ xung quanh khi được khoảng bảy tháng.

    Nếu bé khóc khi bạn đưa bé cho người thân ẵm thì bạn nên giữ trở lại và thử cách khác một cách từ từ. Đầu tiên chờ cho đến khi bé cảm thấy thoải mái, tiếp đó có người nói chuyện và chơi với bé và sau đó, cho người thân ẫm bé tất nhiên là có bạn đứng gần đó và bé có thể thấy bạn.

    Cuối cùng, cố gắng rời khỏi phòng trong vài phút và xem bé như thế nào. Nếu bé bắt đầu khóc thì hãy ẫm bé trở lại và an ủi, và thử lại một thời điểm khác. Bé sẽ dần dần học cách điều chỉnh cảm xúc của mình. Bé sẽ nhận ra, mặc dù có thể cảm thấy khó chịu hay thất vọng, nhưng sẽ không kéo dài. Bé cũng sẽ học được rằng có những người (thường là bạn, cha mẹ của mình) sẽ giúp bé có những cảm xúc mạnh mẽ.

    Bé có thể hưởng lợi từ việc chơi với những người khác, vì vậy hãy sắp xếp để có những người bạn đến chơi. Hãy chắc chắn rằng bạn có rất nhiều đồ chơi cho trẻ em ở độ tuổi này, để bé có thể chia sẻ với những người khác không có đồ chơi. Chuẩn bị sẵn sàng để can thiệp khi bất đồng về đồ chơi giữa bé với ai khác.

    Bạn cũng có thể cho bé tham gia vào một nhóm các đội chơi cùng nhau, hoặc một lớp học âm nhạc, hay phòng tập thể dục cho bé. Điều này sẽ cho bé một cơ hội để phát triển cùng với các bé khác và cuối cùng bé sẽ học cách kết bạn và duy trì các mối quan hệ của mình.

    BÉ KHÔNG CÒN MUỐN CHƠI VỚI NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH. TÔI CÓ NÊN LO LẮNG ĐIỀU NÀY KHÔNG?

    Bạn nên dẫn bé đến bác sĩ hoặc những người có chuyên môn nếu:
    • Khi bé được một tuổi, nhưng có vẻ không quan tâm đến bất cứ ai ngoại trừ bạn và vợ/chồng bạn, ngay cả khi bạn cố gắng để thu hút bé chơi với mọi người.
    • Bé thậm chí không muốn chơi hay tiếp xúc với bạn khi bé được một tuổi.
    • Khi bé được từ 1 đến 3 tuổi, bé có vẻ quá tích cực hoặc không dành nhiều thời gian chơi với các trẻ khác, hay chơi mà không cắn, đánh, hoặc đẩy những bé khác.
    Hành vi của bé có thể phát sinh là do sự sợ hãi và bất an. Bác sĩ có thể đưa ra những biện pháp xử lý tình trạng này.

    Một số bé còn trải qua khoảng thời gian dường như không thể không cắn bạn cùng chơi của mình. Điều này thường là vì bé đang khám phá các hoạt động, những cảm giác mới và tìm ra những gì bé được phép làm. Giữ bình tĩnh và nói với bé một cách đơn giản, nhưng cố gắng loại bỏ tình trạng hiện giờ của bé. Hãy khen bé khi bé đang chơi một trò gì đó để khuyến khích các hành động tốt của bé.

    Trong khi tất cả các bé tỏa ra không mấy thân thiện với bạn mình, đặc biệt là khi họ đang chiến đấu vì đồ chơi. Thực tế là các bé đang học để khám phá và thể hiện các hành vi khác nhau.
    Bình luận