• Làm thế nào để dạy “kỷ luật” cho bé khoảng 1 tuổi

    Penelope Leach là tác giả của bài viết và là một trong những chuyên gia của cuốn sách nói về cách nuôi dạy trẻ con.

    Khi trẻ phát triển đến giai đoạn mới biết đi, rất nhiều phụ huynh bắt đầu suy nghĩ và nói về vấn đề nuôi dạy con cái. Không có nghi ngờ rằng con của bạn đã học hỏi được rất nhiều thứ, nhưng chưa phải là tất cả những gì mà bạn mong muốn.

    Một khi trẻ sớm biết đi và biết được cách nói thì cũng là lúc trẻ có thể hiểu được ý nghĩ của từ “không” và dễ dàng phối hợp đối đáp với người lớn chúng ta, ngay cả khi nhiều lúc trẻ không muốn làm như vậy. Nhưng một khi trẻ không chịu hợp tác, trẻ cũng không biết làm cách nào để ứng phó với sự tức giận của người lớn chúng ta. Bởi vì trẻ không thể hiểu tại sao người lớn lại tức giận, đối với trẻ mà nói không có lý do gì để giải thích cho điều đó. Cũng như là sấm sét, là một thảm họa của tự nhiên.

    Trẻ sẽ không thể nào biết được những việc trẻ đã làm hoặc những gì vừa xảy ra với bạn là như thế nào. Ví dụ như: trẻ vừa làm đổ ly sữa vào tay áo sơmi của bạn, hay là tất cả những văn kiện trong chiếc cặp của bạn bị rớt ra ngoài, và đó cũng là lý do khiến bạn không thể nào đứng yên một chỗ được. Ngay cả khi trước đó, trẻ cũng cảm nhận thấy bạn khó chịu nhưng cũng không hiểu lý do là tại sao: đồng hồ báo thức bị hư, bạn bị đi làm trễ và bé cũng sẽ bị trễ học, bé cũng không thể hiểu được cảm xúc của bạn khi đó ra sao, và cảm nhận của bạn về việc bị sếp khiển trách là như thế nào, tất cả những việc này đều không can hệ gì tới trẻ.     

    Nếu ngay lúc đó bạn đổ lỗi cho trẻ về những gì vừa xảy ra, trẻ chỉ có thể cười và điều đó càng khiến bạn tức giận hơn. Nếu bạn vừa khóc vừa la hét, trẻ sẽ càng làm loạn thêm, nếu như bạn giận đến mất kiểm soát mà phạt trẻ, đánh trẻ, ném mạnh trẻ vào một góc giường nào đó, sẽ khiến cho trẻ ngạc nhiên và cảm thấy sợ hãi. Cũng giống như cảm giác của bạn khi nuôi một con chó, đột nhiên bị nó vồ lấy và cắn một phát mạnh vào chân. Trước khi con của bạn có thể hiểu được tại sao người lớn lại tức giận, thì trẻ không thể rút ra được những bài học hữu ích từ bất kỳ hình phạt nào của bạn giành cho trẻ. Và một khi trẻ đã hiểu được lý do tại sao bạn phải tức giận thì cũng không cần đến bất cứ hình phạt nhắc nhở nào nữa.

    Nếu như trẻ lại lần nữa làm vỡ cái gạc tàn thuốc trên bàn cà phê, bạn có thể nghĩ rằng điều đó khiến bạn có quyền trút sự tức giận lên trẻ, bởi vì bạn đã nhiều lần nhắc nhở với bé là không được chạm vào cái gạc tàn đó. Và dù sao đi nữa thì bé cũng phải biết cẩn thận hơn nữa mới đúng. Nhưng bạn nên suy nghĩ lại cho kỹ, bé chạm vào cái gạc tàn thuốc là vì nó vẫn nằm ở trên bàn cà phê, và với bản tính bẩm sinh trẻ em luôn tò mò với những gì xung quanh, thì làm sao ngăng được bé không đi đến chạm vào nghiên cứu một chút về nó chứ. Nhưng bộ nhớ của trẻ và kỹ năng hiểu được không đủ vững chắc, để nhắc nhở trẻ có những thứ xung quanh không được phép chạm vào.

    Bé đã làm vỡ cái gạc tàn thuốc, điều đó cũng chứng tỏ tính linh hoạt ở tay của bé vẫn chưa phát triển đến mức độ cẩn thận có thể nâng niu những vật dụng tinh tế có thể dễ vỡ. Cho nên, những tình huống như vậy có nên trách mắng trẻ hay không ? nếu như cái gạc tàn thuốc đó thật sự là một vật dụng pha lê mắc tiền, tại sao lại đặt gần tầm tay với của trẻ ? lý do tại sao bé lại dễ dàng bị phạt, vì bé vẫn còn là một đứa trẻ. 

    Bây giờ giả sử bé cầm cả mâm thức ăn đổ xuống sàn nhà vừa mới được bạn lâu sạch sẽ xong, nhất định bạn sẽ nổi cơn thịnh nộ ngay và nói: “Con nên biết không nên làm như vậy”, nhưng bé thật sự có biết là điều đó là không nên chăng ? Mấy phút trước đó, bạn mới vừa đổ xuống sàn nhà tất cả các khối xếp hình đồ chơi trong hộp ra cho bé chơi, để bạn có thời gian mà lo chuẩn bị bữa cơm tối cho cả nhà. Không lẽ bé cũng phải có suy nghĩ giống như bạn, ý thức được mâm thức ăn khác với hộp đồ chơi xếp hình ? Và như cái sàn nhà được bạn dùng nước xà phòng lau sạch sẽ, làm sao trẻ phân biệt được nước xà phòng dùng để làm sạch sàn nhà mà nước canh thì sẽ làm bẩn nó ? Một lần nữa giải thích lý do bé bị phạt là do bé vẫn giống như những đứa trẻ khác, ở độ tuổi này thường gây ra những tình huống dễ dàng khiến cho bạn bị mất bình tĩnh.

    Có thể, có đôi khi những người xung quanh sẽ cho bạn nhiều kiến nghị, nhiều chia sẻ về cách nuôi dạy và chăm sóc con cái, làm thế nào nuôi dạy bé ở độ tuổi này một cách “nhẹ nhàng” mà không dẫn đến việc “nuông chiều làm hư” trẻ, mà về sau trẻ sẽ không phạm thêm những lỗi này về những hành vi không đáng có nữa…

    Trong thực tế, bạn càng có ý thức yêu thương trẻ thì bạn càng phải tận hưởng những phương thức, những cách mà trẻ đối đáp lại tình yêu của bạn giành cho trẻ. Nếu như bạn có thể hiểu được và thỏa mãn tình yêu vô hạn trong nụ cười và cái ôm của trẻ đối với bạn, rõ ràng là trẻ sẽ không nguyện ý muốn khiến cho bạn tức giận. Tuy nhiên, phải mất một thời gian dài trẻ mới biết được điều gì sẽ làm cho bạn vui, hạnh phúc. Niềm vui của bạn và trẻ không giống nhau, dĩ nhiên trẻ sẽ biết được niềm vui của bạn không phải là đổ tô canh trên sàn nhà rồi.
    Bình luận